Tünel Haberleşme Sistemleri
Endüstriyel Network Altyapısı Çözümleri
İçindekiler
Tünel Haberleşme Sistemleri Nedir?
Tünel haberleşme sistemleri; karayolu, demiryolu ve metro tünelleri gibi kapalı ve zorlu yapılarda güvenliği, veri akışını ve operasyonel sürekliliği sağlayan kritik altyapılardan oluşur. Gereksinimleri standart network altyapılarından farklı olan tüneller; yüksek nem, sürekli vibrasyon, yoğun toz ve elektromanyetik parazit (EMI) gibi çevresel koşullardan etkilenmektedir.
Modern bir tünel haberleşme altyapısı, tünel içindeki tüm elektromekanik sistemleri tek bir merkezden yönetmeyi sağlar ve temel olarak şu üç ana alanda kritik rol oynar:
CCTV ve Güvenlik Sistemleri: Tünel boyunca yer alan yüzlerce kameradan gelen yüksek çözünürlüklü (4K) görüntülerin ve olay algılama (AID) verilerinin “sıfır paket kaybı” ile merkeze iletilmesi bu sistemlerle sağlanır. Olası bir kaza veya yangın durumunda saniyelerin bile kritik olduğu tünel güvenliği, bu kesintisiz haberleşme omurgasına emanettir.
Trafik Kontrol Merkezi (TKM): Değişken mesaj işaretleri (VMS), şerit kontrol sistemleri, trafik sensörleri ve acil durum telefonlarından (SOS) gelen tüm verilerin milisaniyeler içinde merkeze ulaşmasını sağlar. Tünel içerisindeki trafik akışının anlık yönetimi ve tünel operasyonlarının sorunsuz çalışması sağlanır.
Elektrik Dağıtım ve Enerji Yönetimi (EDB/SCADA): Tünel aydınlatması, havalandırma (jetfan) ve enerji dağıtım panolarındaki (EDB) cihazlar arasındaki ve SCADA sistemiyle haberleşmeyi sağlar. Bu sistemlerin kontrol panolarındaki yüksek voltaj parazitlerine karşı dayanıklı olması gerekir, enerji yönetiminde süreklilik sağlar.
Ülkemiz tünel sistemlerinde kullanılacak network çözümlerinin KGM (Karayolları Genel Müdürlüğü) standartlarına tam uyumlu olması gerekir.
Tünel Haberleşme Sistemleri Endüstriyel Network Altyapısının Gereksinimleri Nelerdir?
Tünel haberleşme sistemleri endüstriyel network altyapısının gereksinimleri Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) teknik şartnameleri ve uluslararası standartlarla belirlenmiştir.
Temel bir tünel haberleşme altyapısında temel gereksinimler ve istenen donanım özellikleri şunlardır:
1. KGM ve Sektörel Standartlara Tam Uyumluluk
Tünel içindeki ağır çevresel koşullar ve elektriksel yükler nedeniyle kullanılan donanımların belirli özelliklere sahip olması istenir:
- EN 50121-4: Demiryolu ve tünel uygulamalarında elektromanyetik uyumluluk ve vibrasyon direnci için zorunludur.
- Geniş Çalışma Sıcaklığı: Cihazların geniş çalışma sıcaklık (-40°C ila +75°C) aralığında performans kaybı yaşamadan çalışması beklenir.
2. Yüksek Hata Toleransı ve Yedekli Mimari
Tünel networkünde tek bir cihazda meydana gelen arızanın bütün sistemi etkilemiyor olması gerekir. Bu nedenle:
- Ring (Halka) Topolojisi: Haberleşme omurgasının yedekli bir halka yapısında kurulması ve bir arıza durumunda sistemin 20 milisaniyenin altında (milisaniye seviyesinde) kendini iyileştirmesi (Recovery Time) istenir.
- HSR/PRP Protokolleri: Özellikle enerji ve kontrol sistemlerinde “sıfır kesinti” süresi sağlayan protokol desteği kritik bir isterdir.
3. Bant Genişliği ve Veri Trafiği Yönetimi
CCTV görüntülerinin, acil durum anonslarının ve trafik sensör verilerinin aynı hat üzerinden iletilmesi dar boğaza neden olmamalıdır:
- 10G Omurga Desteği: Ana toplama switch’lerinin (Rackmount) yüksek bant genişliğine sahip olması istenir.
- QoS (Quality of Service): Acil durum verilerine (örneğin yangın alarmı) veri trafiğinde öncelik tanınması zorunludur.
4. Donanım ve Montaj Gereksinimleri
Saha uygulamalarında fiziksel dayanıklılık ve montaj kolaylığı ön plandadır:
- Montaj Çeşitliliği: Saha panoları (EDB) içinde kompakt DIN-Ray tipi PoE switch’ler, ana kontrol merkezinde ise yüksek port kapasiteli Rackmount switch’ler tercih edilir.
- PoE Desteği: IP kameraların ve acil durum ekipmanlarının doğrudan switch üzerinden beslenebilmesi için yüksek güç kapasiteli (PoE+) donanımlar istenmektedir.
Tünel İçi Network Sistemlerine Kyland Çözümleri
Kyland endüstriyel Ethernet switch çözümleri ülkemizin önemli tünellerinde kullanılıyor. Tünel projelerinde en çok bu 3 Kyland modeli tercih ediliyor:
1. Layer 3 Omurga: SICOM6800-2U
DRP/DHP, PTP destekli
10Gb Layer 3 Omurga Ethernet Switch
2. Layer 2 Toplama: SICOM3432G
32G/24G+4*10G Port Layer 2
Rackmount Yönetilebilir Ethernet Switch
3. Saha ve Pano İçi Bağlantı: SICOM3000S
8GP+4G/8P+4G Port Layer 2
Yönetilebilir DIN-Ray PoE Switch
Kyland Çözümleriyle Örnek Bir Tünel İçi Network Uygulama Şeması
Farklı Bir Tünel Haberleşme Sistemi Örneği
Moxa donanımları da benzer şekilde tünel haberleşme sistemlerinin network altyapısında kullanılabiliyor. Aşağıdaki şemada Belkahve Tüneli Akıllı Ulaşım ve Network Sistemi uygulamasına ait şemada Moxa çözümlerinin trafik kontrol merkezi, EDB panosu, CCTV sistemi, yangın alarm sistemi gibi alanlarda nasıl kullanıldığına göz atabilirsiniz.
GSL - Kyland İşbirliğiyle Türkiye'de Devreye Alınmış Uygulama Örnekleri
GSL, 37 yılı aşkın saha tecrübesi ve güçlü referanslarıyla Türkiye’nin kritik altyapı projelerine uçtan uca haberleşme çözümleri sunar. Sistem isterlerine en uygun donanımın belirlenmesinden, üretici destekli maliyet-etkin stratejilere kadar projenizin her aşamasında yanınızdayız. Alanında uzman mühendis kadromuzla; saha testleri, kurulum ve teslimat sonrası kesintisiz teknik destekle operasyonel güvenliğinizi garanti altına alıyoruz.
